Anasayfa   /   Sevilen Makaleler   /   MEVEDDET

MEVEDDET 

Dostluk, sevgi, muhabbet demektir. 

Allah sevgisi, muhabbet makamlarının en son gayesi ve derecele‐

rin en yüksek zirvesidir. Bunu anladıktan sonra başka bir makam 

yoktur. Ancak o makam, muhabbetin semeresinden bir semeredir ve 

ona tâbi olanlar vardır. Ona tâbi olanlarda şevk, ünsiyet ve rıza gibi 

şeylerdir. Muhabbetten evvel bir makam yoktur, ancak tevbe, sabır 

ve zühd gibi mukaddimeleri vardır. 

Muhabbet, bundan daha açık bir şekilde tarif edilemez! Tarif ve 

hudud gizli olandan başka hiçbir şeyi ziyade etmez. Onun tarifi mev‐

cudiyetidir.  Çünkü  tarif  ilimler  içindir,  ancak  muhabbete  gelince; 

muhiblerin  kalplerine  akan  manevî  bir  zevk  ve  vâridât‐ı  ilâhîdir. 
Tatmayan bilmez. Muhabbet hakkında bütün denilenler, ancak eser‐
lerini  açıklamak,  semerelerini  tâbir  etmek  ve  sebeblerini  aydınlat‐
maktan başka bir şey değildir.  
Sünnette ise, Enes (r.a)’dan rivâyette Rasûlullah sallallâhu aleyhi 
vesellem : “Üç haslet her kimde var ise, imanın halavetini tadar: Al‐
lah ve Rasûlü kendisine her şeyden daha sevgili olmak, sevdiği kişiyi 
ancak Allah için sevmek ve ateşe atılmayı hoş görmediği gibi, küfre 
dönmeyi de hoş görmemektir.” buyurmuşlardır. 

Hadis Buhârî 

Şânı yüce Allah (c.c) Kur’an‐ı Kerîm’de şöyle buyuruyor: 

َن ﻮ ﱡﺒ ِﺤ ُﺗ  ْﻢ ُﺘ ْﻨ ُآ  ْن ِا  ْﻞ ُﻗ َﻪ ّٰﻠﻟا    ُﻢ ُﻜ ْﺒ ِﺒ ْﺤ ُﻳ  ﻰﻧﻮُﻌِﺒﱠﺗﺎَﻓ ُﻪ ّٰﻠﻟا    ْﻢ ُﻜ َﻟ  ْﺮ ِﻔ ْﻐ َﻳ َو

َو  ْﻢ ُﻜ َﺑ ﻮ ُﻧ ُذ ُﻪ ّٰﻠ ﻟ ا   ۪ﺣَر ٌر ﻮ ُﻔ َﻏ ٌﻢ ﻴ

“(Rasûlüm! ) De ki: Eğer Allahʹı seviyorsanız bana uyunuz ki Allah da 

sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah son derece bağışlayıcı ve esir‐

geyicidir”

Âl‐i İmran Sûresi, Âyet 31
  buyurmaktadır.  Allah  sizi  sevsin  cümlesi,  Allahʹın 

muhabbetine, muhabbetin de faydasına ve faziletine delildir. 

Şeyhü’l‐Ekber İbnü’l‐Arabbiyyü’l‐Hatemî rahmetullahi aleyh dedi 

ki: “İnsanlar muhabbetin tarifinde ihtilaf ettiler. Zatını sınırlayan bir 

kimseyi görmedim. Tam tersine sınırlamak tasavvur dahi edilemez. 

Çünkü hiçbir kimse neticelerinden, eserlerinden ve gerekli görülen 

şeylerinden başka hiçbir şey ile sınırlayamaz. Bilhassa da bununla 

Cenâbü’l ‐ İlâhiyyü’l ‐ Aziz olan yüce Allah muttasıftır.  

Evliyaullahtan  biri  muhabbet  hakkında şöyle  buyurmuştur: 

“Gayret muhabbetin sıfatlarındandır, sınırlanamaz.” 

Cüneydi  Bağdâdî  rahmetullahi  aleyhe  muhabbetten  soruldu‐

ğunda, cevabı iki gözün yaş dolup akması, kalbinin aşk ve şevk ile 

çarpması ve sonra kalpten lisana gelen vâridatların terennüm edilip 

anlatılması şeklindeydi.  

Ebu Bekir Kettânî (rh.a) dedi ki: “Ehli muhabbet hakkında, Allah‐

ʹın aziz kıldığı Mekke’de hacc mevsiminde şeyhler arasındaki sohbet 

esnasında şöyle bir konuşma geçti. Cüneyd‐i Bağdâdi (rh.a) ise içle‐

rinde yaş bakımından en küçükleri idi. Dediler ki: “Yâ gurret‐i aynî; 

muhabbet hakkında mârifet‐i ilâhîyye ve ilm‐i ledünniyattan yanında 

ne varsa söyle? Başını yere eğdi gözleri yaşardı, sonra dedi ki: “Nef‐

sini terk eden bir abd, Rabbini zikreden lisan, onun hukukunu eda 

edip yerine getiren bir kalp, onu gözeten, heybetinin nurları kalbini 

yakan, sevgi bardağında sefâsını içen ve Cebbar’ın gaybiyet perde‐

sini açan, söylerse Allah rızası için hikmet incileri saçan, Onunla ha‐

reket edip Onunla sukûna eren. Bütün varlığını Allah yoluna seren, 

Allah için, müminleri seven, umduğuna erendir.” O zaman şeyhler 

ağladılar ve dediler ki: “Ey Tâcü’l‐Ârifîn Allah mükâfatını versin... 

Bundan ziyadesi olmaz.”  

Muhabbetin delili ve fazileti: 

Allahʹın kuluna, kulun da Rabbine muhabbetinin delilleri çoktur.  

Şânı yüce Allah (c.c) Kur’an‐ı Kerîm’de şöyle buyuruyor: 
ﱡﻳ َا ﺎَﻳ  ﺎَﻬ  َﻦ ﻳ ۪ﺬﱠﻟا   ٰا ۪د ْﻦ َﻋ  ْﻢ ُﻜ ْﻨ ِﻣ  ﱠﺪ َﺗ ْﺮ َﻳ  ْﻦ َﻣ  اﻮُﻨَﻣ ۪ﻪِﻨﻳ    ﻰِﺗْﺎَﻳ َف ْﻮ َﺴ َﻓ ُﻪ ّٰﻠﻟا    ٍم ْﻮ َﻘ ِﺑ
۪ﻨِﻣْﺆُﻤْﻟا ﻰَﻠَﻋ ٍﺔ ﱠﻟ ِذ َا  ُﻪَﻧﻮﱡﺒِﺤُﻳَو  ْﻢ ُﻬ ﱡﺒ ِﺤ ُﻳ ۪ﺮِﻓﺎَﻜْﻟا ﻰَﻠَﻋ ٍة ﱠﺰ ِﻋ َا  َﻦ ﻴ َﻦ ﻳ

“Ey iman edenler! Sizden kim dininden dönerse (bilsin ki) Allah sevdiği 

ve kendisini seven müminlere karşı şefkatli mütevâzi, kâfirlere karşı onurlu 

ve güçlü bir toplum getirecektir...” 

Mâide Sûresi, Âyet 54

Ebu Hureyre (r.a)’dan Rasûlullah sallallâhu aleyhi vesellem Allah 

bir kulu sevdiğinde Cebrail’i çağırır: “Ben filanı seviyorum, sen de 

onu sev” der. (Bu sebeble) Cebrail (a.s) onu sever. Sonra semâ ehline 

nida eder ve der ki: “Muhakkak Allah filan kulunu seviyor. Siz de 

onu sevin. (Bu sebeble de) sema ehli onu severler. Sonra da yerde ka‐

bul görür. (Yer ehli de onu severler)” buyurdu. 

Hadis Buhârî

Ebu Derda (r.a) Rasûlullah sallallâhu aleyhi vesellem’den rivâ‐

yetle  Rasûlullah  sallallâhu  aleyhi  vesellem:  “(Şu)  dua  Davud 

aleyhissalâtü  vesselâm’ın  duasından  idi:  “Ey  Allah’ım!  Ben  senin 

sevgini ve seni sevenin sevgisini istiyorum. Senin sevgine yetiştiren 

ameli istiyorum. Ey Allah’ım! Senin sevgini bana nefsimden, ehlim‐

den ve soğuk sudan daha sevgili kıl! 

Hadis Tirmizî 

 buyurdu. 

Kur’an‐ı Mübînde : 

ِن و ُد  ْﻦ ِﻣ  ُﺬ ِﺨ ﱠﺘ َﻳ  ْﻦ َﻣ  ِس ﺎ ﱠﻨ ﻟ ا  َﻦ ِﻣ َو ِﻪ ّٰﻠﻟا    ﱢﺐ ُﺤ َآ  ْﻢ ُﻬ َﻧ ﻮ ﱡﺒ ِﺤ ُﻳ  ا ًد ا َﺪ ْﻧ َا ِﻪ ّٰﻠﻟا

َو َﻦ ﻳ ۪ﺬﱠﻟا   ٰا ّٰﻠِﻟ ﺎﺒُﺣ ﱡﺪ َﺷ َا  اﻮُﻨَﻣ ِﻪ

“İnsanlardan bazıları Allahʹtan başkasını O’na denk kabul eder de onu 

Allahʹı sever gibi severler. İman edenlerin Allahʹa olan sevgileri onlarınkin‐

den çok daha fazladır” 

Bakara Sûresi, Âyet 165

 buyurulmaktadır. 

Kur’an  ve  sünnet,  kullardan  Allahʹı  sevenlerin  ve  Allahʹın  da 

sevmiş olduğu kulların amelleri, sözleri ve güzel ahlâkları ile dolu‐

dur. Yüce Allah şu kavillerinde, Âli İmran Sûresi 146. âyetinde: “Al‐

lah sabredenleri sever” buyurmuştur. 

Muhakkak ki bir çok hadis‐i şeriflerde Allah ve Rasûlünü sevmek 

imanın şartlarından kılmış ve: “Ben kendisine, ehlinden, malından ve 

bütün insanlardan daha sevgili olmadıkça sizden biriniz hakîkî iman 

etmiş olamaz.”
Hadis Buhârî ve Tirmizî

 buyurmuştur. 

Rasûlullah  sallallâhu  aleyhi  vesellem  sahabelerini  muhabbete 

yönlendirir, muhabbetin büyük bir tesir ve yüce bir makam oldu‐

ğuna, şânı yüce Allahʹın nimetlerine ve yüksek faziletlerine dikkatle‐

rini  çekerdi.  Sonra  da  Allahʹı  sevmeleriyle  Rasûlullah  sallallâhu 

aleyhi vesellem’in muhabbetini iktiza ettiklerini beyan ederdi. Aynı 

onların  Rasûlullah  sallallâhu  aleyhi  vesellem’i  sevmelerinin  Allah 

sevgisine  ulaştırması  gibi.  Muhammed  sallallâhu  aleyhi  vesellem 

“Nimetleri ile sizi beslediği için Allahʹı sevin. Allah sevgisi ile de beni 

sevin.”

Hadis Tirmizî 

 buyururdu.

Etiketler : ,

Yorumlar (0)